DaF in Griechenland

Mitglied Werden!

Αρχείο 2005 - 2017

Μια «κραυγή αγωνίας» από ένα συνάδελφο της Γαλλικής

Η ΓΝΩΣΗ ΜΙΑΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ...

ΦΤΑΝΕΙ ΟΜΩΣ Η ΑΠΑΞΙΩΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ!!!

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ‘‘Άσπρη Βίβλο’’ του 1995 “Enseigner et apprendre: vers la société cognitive” καθόρισε ότι ένας από τους βασικούς στόχους της ήταν να δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες ώστε οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μαθαίνουν τρεις γλώσσες (τη μητρική τους και άλλες δύο). Σύμφωνα επίσης με μια έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έξι είναι τα βασικά πλεονεκτήματα της γνώσης περισσοτέρων της μιας γλωσσών: σύνθετη σκέψη, δημιουργικότητα, νοητική ευστροφία, διαπροσωπικές δεξιότητες, επικοινωνιακές δεξιότητες, επιβράδυνση της μείωσης διανοητικών ικανοτήτων οφειλομένων στην ηλικία. Οι νευροεπιστήμονες με τη σειρά τους, αν και βρίσκονται στα αρχικά στάδια της έρευνας για την επίδραση της πολυγλωσσίας στον εγκέφαλο, έχουν ήδη σαφείς ενδείξεις που φανερώνουν ότι η γνώση μιας ή περισσοτέρων ξένων γλωσσών μπορεί να βελτιώσει τις ικανότητες σκέψεις του κάθε ατόμου, να μεγιστοποιήσει τις επιδόσεις κατά την επίλυση πολύπλοκων προβλημάτων, να ενισχύσει τη μνήμη. Όλοι λοιπόν οι φορείς, οι θεσμικοί παράγοντες, οι ερευνητές όλων των ειδικοτήτων και βέβαια όλοι οι άμεσα ενδιαφερόμενοι όπως είναι οι καθηγητές ξένων γλωσσών, παρόλο που συχνά έχουν άλλο σημείο εκκίνησης, καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα, ότι η γνώση μιας ξένης γλώσσας δεν αρκεί... και ότι τα άτομα τα οποία γνωρίζουν μια μόνο γλώσσα υστερούν φανερά μέσα στο σύγχρονο κόσμο.

Και η ερώτηση έρχεται αβίαστα στο στόμα: «Ποια ή ποιες γλώσσες πρέπει να επιλέξει κάποιος και με ποια κριτήρια;» Συχνά όταν τίθεται ένα τέτοιο ερώτημα, ιδίως όταν απέναντι στον ερωτώντα βρίσκεται ένας καθηγητής γαλλικών, η διάθεση είναι λίγο ειρωνική και αρκετά περιπαιχτική. Αυτός φυσικά ωθούμενος από κάποιο ένστικτο αυτοάμυνας, θα απαντήσει «Μα, τα γαλλικά διότι...» και θα αρχίσει να απαριθμεί τους 17, ναι δεν έχει γίνει λάθος, λόγους για τους οποίους πρέπει κάποιος να μάθει γαλλικά, για να πάρει φυσικά την προκάτ πληρωμένη απάντηση «Ναι καλά, αλλά χωρίς αγγλικά θεωρείσαι λειτουργικά παράλυτος» που θα αναγκάσει τον καθηγητή γαλλικών, χωρίς να το πολυσκεφτεί να πει ότι «Όταν μιλάς για τα ανθρώπινα δικαιώματα, για τον Διαφωτισμό κλπ στα αγγλικά, οι έννοιες είναι σαν άδεια σακιά...» για να πάρει πάλι μια νέα καλοδουλεμένη απάντηση που θα τον υποχρεώσει να σκεφτεί και αυτός κάτι πιο έξυπνο και πάει λέγοντας... Και τότε μπαίνουν στο χορό και οι άλλες γλώσσες και το γαϊτανάκι των λόγων για τους οποίους θα πρέπει οπωσδήποτε να μάθουμε ιταλικά και όχι γαλλικά ή γερμανικά ή θα πρέπει να μάθουμε ισπανικά και όχι γαλλικά ή αγγλικά δεν τελειώνει ποτέ.

Αν και συχνά μου ζητούν να γράψω ένα κείμενο σχετικά με την αναγκαιότητα εκμάθησης της γαλλικής γλώσσας δε το επιχείρησα και ούτε θα επιχειρήσω παρόλο που θα μπορούσα αρκετά εύκολα να ανακυκλώσω παραφράζοντας τους 17 λόγους στους οποίους αναφέρθηκα προηγουμένως και οι οποίοι στέκουν στη γωνιά τους περιμένοντας να εκτεθούν. Η τεκμηρίωση της αναγκαιότητας, βλέπε σπουδαιότητας, μιας γλώσσας, η σύγκριση του γλωσσολογικού πλούτου μιας χώρας με αυτόν μιας άλλης, το ζύγισμα των πολιτισμών δε ξέρω σε τι είδους ζυγαριά μπορούν να μπουν αποτελούν ένα ομαδικό παιχνίδι που παίζεται κυρίως μεταξύ κρατών, είναι ένα παιχνίδι εξουσίας, οικονομικής, πολιτικής ή / και πολιτιστικής, είναι ένα παιχνίδι στο οποίο μπορεί πιθανόν να συμμετέχει ο κάθε επιστημονικός ή άλλος οργανισμός, αλλά που δε μπορεί να εκτυλίσσεται μέσα και πάνω στους νοητικούς χώρους της Δημόσιας Ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης. Καταλήγουμε λοιπόν, από άλλο δρόμο τώρα να πούμε πάλι ότι η πολυγλωσσία στο σχολείο είναι ένας πλούτος που πρέπει με κάθε τρόπο να διαφυλαχτεί.

Η παρεχόμενη όμως Ξενόγλωσση Εκπαίδευση στο ελληνικό δημόσιο σχολείο, είναι κοινά παραδεκτό ότι εδώ και χρόνια, με άστοχες, βιαστικές και μη επαρκώς επεξεργασμένες αποφάσεις προηγούμενων κυβερνήσεων, έχει υποβαθμιστεί και έχει απαξιωθεί στη συνείδηση της ελληνικής κοινωνίας. Και αν υπάρχει ένας λόγος για τον οποίο η ελληνική κοινωνία δεν έχει εξεγερθεί, δεν είναι άλλος από το γεγονός ότι ανάμεσα στις αποφάσεις των διαφόρων κυβερνήσεων, ανάμεσα στους διάφορους πειραματισμούς και τον έλληνα μαθητή υπάρχει, σε ρόλο κυματοθραύστη, ο καθηγητής ξένων γλωσσών, όποια γλώσσα και αν διδάσκει.

Σε μια πολυπολιτισμική και πολυγλωσσική Ενωμένη Ευρώπη, όπου το σχολείο θα πρέπει να προετοιμάζει τους αυριανούς Ευρωπαίους πολίτες, δεν είναι δυνατόν να εξαντλείται η συζήτηση για την ξενόγλωσση εκπαίδευση στο αν και πότε θα γίνουν συμπτύξεις τμημάτων της μιας γλώσσας ώστε να δημιουργηθεί τμήμα μιας άλλης. Δεν είναι δυνατόν το Υπουργείο με τις λάθος επιλογές του να στρέφει καθηγητές μιας ειδικότητας ενάντια σε καθηγητές μιας άλλης. Δεν είναι δυνατόν οι καθηγητές που διδάσκουν μια γλώσσα, κάτω από τον κίνδυνο να μείνουν δίχως διδακτικές ώρες στο αντικείμενό τους, να λειτουργούν σαν πλασιέ για να πείσουν κάποιους μαθητές να επιλέξουν τη γλώσσα που αυτοί διδάσκουν.

Το δημοκρατικό δικαίωμα του κάθε πολίτη αυτής της χώρας να επιλέγει ελεύθερα, ποια γλώσσα θα μάθει ή σε ποιο πολιτισμό θα μυηθεί, δε μπορεί να καταστρατηγείται από ευκαιριακές πολιτικές ή λειτουργικές ανάγκες των σχολικών μονάδων. Ο ριζικός επανασχεδιασμός της Ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης με στόχο την πραγματική αναβάθμιση της διδασκαλίας των Ξένων γλωσσών στο Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα είναι το προαπαιτούμενο που θα διασφαλίσει την επάρκεια των γλωσσικών αποσκευών των μαθητών οι οποίοι θα είναι οι μελλοντικοί πολίτες της Ε. Ε (και προερχόμενων από τη χώρα μας).

Όλοι σχεδόν οι Επιστημονικοί Σύλλογοι ξένων γλωσσών έχουν εκπονήσει υπομνήματα με τις προτάσεις τους για μια λειτουργική, αποτελεσματική και «πλούσια» Δημόσια Ξενόγλωσση Εκπαίδευση η οποία θα ολοκληρώνεται με την πιστοποίηση της παρεχόμενης γνώσης, και τα έχουν ήδη καταθέσει στη νέα Υπουργό Παιδείας. Η επιλογή του Υπουργείου να συνεργαστεί με τους Επιστημονικούς Συλλόγους ή να ποντάρει σε μια νέα μονομερώς αποφασισμένη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση στον τομέα των γλωσσών θα αποτελέσει ένα μέρος του συνολικού διακυβεύματος σχετικά με το μέλλον ολόκληρου του εκπαιδευτικού Συστήματος. Ο διακηρυγμένος στόχος για Δημόσια, Δωρεάν και Υψηλής Ποιότητας Παιδεία για Όλους μένει να αποδειχτεί. Ένα είναι όμως σίγουρα ότι η απαξίωση της Δημόσιας Ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης δεν πάει άλλο.

Σοφοκλής Τσακαγιάννης
Καθηγητής ΠΕ05